Moderne Nederlandse voorafstempelingen en port betaald emblemen (Click here for an English version)

Voorafstempelingen (in het Engels ook wel "precancels" genaamd) zijn normale standaard (Beatrix) frankeerzegels, die worden gebruikt voor het versturen van grote partijen. Pas sinds de 90-er jaren staat de Nederlandse PTT toe dat grootgebruikers van partijenpost, zoals Readers Digest, hun eigen post zelf afstempelen. Zover ik weet zijn alleen zegels verkrijgbaar in rollen voor dit proces ingezet. De ontwaarding bestaat uit een "ptt-post" embleem. Het doel is om een "persoonlijke noot" aan de post toe te voegen.

From the beginning of FEPAPOST all were anxious waiting for Saturday October 22, 1994. Then the competition for the youths from 12 to 17 years would be held. "Who can lick 'n stick the most postage stamps in 4 minutes of time?" On every envelop exactly one stamp needed to be licked and sticked in the usual upper right corner. Under professional supervision of Mr. Sips from Breda (North Brabant) five sessions were held, followed by a final. It appeared more difficult then one expects. Four minutes is a long time, and there comes a time one cannot lick any more. After a lot of licking and sticking the 15 year old Marije Collignon from Leidschendam (North Holland) was the winner. She licked and sticked 134 stamps in 4 minutes. (Translated from 'De Posthoorn, December 1994, issue #10, page 31)

De Nederlands PTT Post leverde de zegels voor deze competitie. (De gebruikte zegels waren uitgegeven voor de FEPAPOST tentoonstelling). De zegels waren gestempeld met horizontale (en naar verluidt ook verticale) balken (zie hieronder)

Valentijnskaart

Op 14 februari 2000 ontving ik een aantrekkelijke Valentijnskaart. De roze voorkant met de tekst "Ik heb een oogje op je ...". De kaart was persoonlijk geadresseerd, maar howel het lettertype en gebruikte inktkleur suggereerde dat het was handgeschreven, was het duidelijk dat het mooie font door een plotter of een inkttjet printer was gemaakt. De gebruikte zegel was een van de schrap Valentijn zegels, die 3 jaar eerder in velletjes van 10 waren uitgegeven. Iedere zegel van zo'n velletje had een andere tekst onder het schrapgebied.

Het meest opvallende aspect van de kaart was de gebruikte afstempeling: Een fantasiestempel met wat golvende lijnen met de tekst "PTT POST NEDERLAND". Het PTT POST gedeelte geeft eigenlijk aan dat niet de Nederlandse PTT deze kaart afstempelde, maar de afzender.

Op het adres gedeelte van de kaart staat de tekst "Jij ook op mij?", gevolgd door een web-addres, dat hedendage niet meer bestaat. Bij het bekijken van de web-site bleek dat het om een zending te gaan van het bedrijf CTG, dat op zoek was naar nieuw personeel.

Natuurlijk vroeg ik me af welke adres lijst was gebyuikt om deze partij samen te stellen. Het was overduidelijk computer/software gerelateerd, omdat vele van mijn collega's dezelfde kaart hadden ontvangen. Een week later werd dit bevestigd, toen in het nederlandse computerblad 'Computable' er een klein bericht van de uitgever stond, waarin werd aangegeven dat deze Valentijnskaart een onderdeel was van een advertentiecampagne.

Nieuwe "port-betaald" emblemen

Vanaf 1 juni 2000, met de introductie van de nieuwe postwet, was het niet langer toegestaan om de 'normale' Beatrix frankeerzegels voor (bulk) partijenpost te gebruiken. Deze zendingen moesten worden gefrankeerd door een "Port Betaald/Port payé" embleem of door een frankeer-machine. Hieronder de eerste, die door mij werd ontvangen:

Port Betaald aanduiding __ Als gevolg van de nieuwe postwet is per 1 juni 2000 de aanduiding 'Port Betaald' veranderd. Het gaat daarbij om de volgende wijzigingen: De plaatsnaam van aanbieding hoeft niet meer te worden vermeld; De aanduiding 'Nederland' is komen te vervallen; De lay-out van de aanduiding is aangepast; Aan de aanduiding is de merknaam PTT Post toegevoegd. __ Hieronder staan voorbeelden van de nieuwe aanduiding weergegeven: Voor nationaal en internationaal gebruik Voor nationaal gebruik Voor internationaal gebruik __ Mocht u bezwaren hebben tegen het gebruik van bovenstaande aanduidingen, dan kunt u gebruik maken van de variant die hieronder staat weergegeven. Voor nationaal en internationaal gebruik Voor nationaal gebruik Voor internationaal gebruik N.B. Het is niet meer toegestaan zelf een aanduiding te 'ontwerpen'! __ Overgangstermijn Gebruikt u een Port Betaald-aanduiding om uw partij te frankeren, dan moet u vanaf 1 juni 2000 de nieuwe aanduiding gaan gebruiken. Mocht u echter nog een groot aantal enveloppen met de oude aanduiding in voorraad hebben, dan kunt u deze nog tot uiterlijk 1 januari 2001 gebruiken. __ Verkrijgbaarheid Drukkers en fabrikanten van Port Betaald-stempels zijn reeds op de hoogte gebracht van de wijzigingen en hebben de nieuwe aanduidingen in hun bezit. Port Betaald PTT Post-stempels zijn vanaf begin augustus te koop op de grotere postkantoren. Mocht u een drukker aan huis hebben die de nieuwe aanduidingen nog niet heeft ontvangen, dan kunt u contact opnemen met PTT Post Klantenservice Zakelijke Markt, 0800-0430.   bron: PTT Post website (http://www.pttpost.nl/zakelijk/)

Dat niet iedereen zich aan de overgangstermijn houdt, blijkt wel uit het feit dat ik in september 2005 nog de volgende zending mocht ontvangen van National Geographic Society:

Ik weet ook niet of er enige consequenties aan het 'misbruik' zijn gesteld. Ik denk van niet, behalve dat het TPG Post diensten centrum waar deze kaarten werden aangeboden het had kunnen weigeren.

Port Betaald zegels

Voor correspondentie wordt het nog steeds persoonlijker gevonden, indien met zegels gebruikt. Daarom gaf PTT-Post speciale 'port-betaald' zegels uit, die 4 cent (€0.0175) bovenop het standaard bulk partijentarief kosten. Eufemistisch worden ze "AttentieZegels" genoemd (Hoofdletters zijn geen toeval). Om het echt mooi te maken werd de eerste zegel (tulp motief) in 4 kleuren uitgegeven en was er een additioneel motief (Haring-eter). Deze zegels waren niet tekoop bij de gewone postkantoren.

Zoals op de plaatjes hierboven en hieronder kan worden gezien werd er een frankeermachine gebruikt om de zegels op de envelop te plakken. Soms bevindt zich het snijvlak net boven of onder de perforatie plaats, en als het precies over de perforatie heengaat, zijn er scherpe snijvlakken waar te nemen in plaats van de papiervezels, die je waarneemt bij het scheuren. Blijkbaar werden deze zegels in grote rollen geleverd.

De Nederlandse PTT (Tegenwoordig Koninklijke TPG Post) verwacht nog meerdere motieven, in de toekomst, uit te brengen.
Bedrijven waarvan ik zeker weet dat ze deze zegels gebruikten zijn Reader's Digest, Koerskompas, Astma Fonds, Uitgeverij ten Hagen Stam en Legio Lease.

Deze zegels werden later eufemistisch "AttentieZegels" genoemd. (De beide hoofdletters zijn geen spelfout)

Kerst AttentieZegel

Met kerstmis 2000 stuurde TPG een kerstkaart met een nieuwe AttentieZegel. Deze zegel had hetzelfde ontwerp als de 'standaard' kerstzegels van 2000. De afstempeling was hetzelde als diegene, die voor de grote hoeveelheid kerstkaarten in de laatste weken van het jaar, werden gebruikt. Normale ronde datum afstempelingen (cds) worden niet gebruikt voor briefkaarten in die periode. Ook Readers Digest gebruikte deze zegel. De oplage is naar verluidt 10.000.000 stuks

Meer attentie voor de Euro

Op 18 augustus 2001 werd een nieuw ontwerp gepresenteerd. Het ontwerp refereert aan de omwisseling van de Nederlandse Gulden naar de Euro op 1 januari 2002. Er wordt gezegd dat de ontwerper, Mart Warmerdam, zijn eigen zoon heeft gebruikt als voorbeeld voor de jomgen. De AttentieZegel werd gebruikt om advertentiemateriaal naar de klanten van de PTT Post Collect Club te sturen. Ook de afstempeling was aangepast voor dit doel. Verder valt het op dat de zegel vierkant is, in tegenstelling tot de vorige 6 zegels.

Overijverige post bediende?

Begin februari 2002 ontving mijn schoonmoeder, die in het post district Krommenie woont, het volgende poststuk:

Deze brief werd gestuurd vanuit Nieuwegein, Utrecht, zonder dat de zegel was gestempeld. Het sorteren van de post op basis van het eerste gedeelte van de postcode gebeurd in Utrecht, het sorteren op de gehele postcode voor alle stukken naar Krommenie, vindt plaats in Amsterdam. Het sorteren voor de lokale aflevering vindt tenslotte plaats in Krommenie. Blijkbaar is het pas de postbediende in Krommenie opgevallen dat de zegel niet was afgestempeld.. Hij/zij besloot, 's avonds laat, om de "port betaald" zegel met een normale dagstempel af te stempelen.

Bedrijfsspecifieke zegels

V&D (Vroom and Dreesmann, een groot warenhuis) was het eerste bedrijf in Nederland, dat zijn 'eigen' zegel had voor partij-post. In het voorjaar van 2002 werden een groot aantal zendingen gedaan, waarbij van deze AttentieZegel gebruikt werd gemaakt. V&D verving daarmee het "Port betaald" embleem. Omdat PTT Post vaker bedrijfsspecifieke zegels wilden uitgeven (er werd over een zestal per jaar gesproken) werd deze zegels "BedrijvenZegel" gedoopt.

Ik heb helaas nog geen voorbeeld van deze zegel.

Een nieuw begin

Gedurende mei 2002 veranderde de Koniinklijke Nederlandse PTT Post B.V. in Joninklijke TPG Post B.V. (Afgekort TPG hetgeen de DLA is voor TNT Post Group, een meer internationaal (angelsaxisch) aandoende naam. TNT was de naam van de internationale koeriersdienst, overgenomen in 1988.

Natuurlijk moesten alle referenties naar "PTT Post" worden veranderd. Het meest in het oog springende was de voorafstempeling, die voor deze gebeurtenis werd uitgegeven en in massa partijen naar alle adressen van personen en later bedrijven in Nederland werden gestuurd. In plaats van de standaard "ptt post" afstempeling, die normaal voor voorafgestempelde post werd gebruikt, werd nu een envoudige afstempeling, bestaande uit twee concentrische circels gebruikt. De zending bestond uit een introductie brief, een setje postkaarten en een vooraf edrukte envelop.

De zending naar bedrijven had een andere inhoud, namelijk een advertentie voor EasyStamp, een digitale zegel- software oplossing. Interessant genoeg bevatte de afstempeling op deze laatste partij een maand-jaar aanduiding. In deze zending werd ook uitgelegd dat "oude" PTT-Post Port Betaald frankeer machines gebruikt mochten blijven worden, maar dat alle nieuwe machines de naam TPG-Post moesten bevatten.

Volgens TPG informatie werden 8,000,000 zegels geproduceerd.

Op 1 augustus 2002 ontving ik de eerste port betaald embleem dat de nieuwe naam bevatte.Langszaam, maar zeker zullen de oude PTT emblemen worden vervangen. (Zie hierboven).

Port Betaald aanduiding Partijenpost (brieven, drukwerken, periodieken en dagbladen) en Port Betaald Gemengd moeten gefrankeerd worden met de aanduiding 'TPG Post Port Betaald'. U kunt de door u gewenste TPG Post Port Betaald aanduiding downloaden. Let op: Gebruik van het geregistreerde merk TPG Post is alleen toegestaan voor vervoer via TPG Post. U kunt kiezen in welk bestandsformaat u de aanduiding wilt downloaden: als eps-bestand (voor grafische programmatuur) of als tif-bestand (voor regulier gebruik). De bestanden zijn gecomprimeerd tot zip-bestanden. Om deze bestanden te openen gebruikt u het programma WinZip. U kunt WinZip hier downloaden. __ Hieronder staan de voorbeelden van de nieuwe aanduiding weergegeven: Voor nationaal en internationaal gebruik Voor nationaal gebruik Voor internationaal gebruik __ Mocht u bezwaren hebben tegen het gebruik van bovenstaande aanduidingen, dan kunt u gebruik maken van de variant die hieronder staat weergegeven. Voor nationaal en internationaal gebruik Voor nationaal gebruik Voor internationaal gebruik Verkrijgbaarheid Drukkerijen en fabrikanten van Port Betaald stempels hebben de aanduidingen in hun bezit. U kunt de aanduiding ook zelf met een stempel aanbrengen. Port Betaald stempels zijn te koop op de grotere postkantoren, de TPG Post Business Points of bij de kantoorboekhandel. Heeft u nog vragen over de TPG Post Port Betaald aanduiding, dan kunt u bellen met TPG Post Business Service, 076-5272727. N.B.: het is niet meer toegestaan zelf een aanduiding te 'ontwerpen'! bron: TPG Post website (http://www.tpgpost.nl/business/klantenservice/downloads/port_betaald/index.jsp)

Leuker kunnen ze het niet maken, wél anders!

Er blijven echter toch 'die-hards', die hun eigen ontwerp blijven gebruiken, zoals de Belastingdienst, Postbank. Pretium Telecom en Agis zorgverzekeringen:

Andere Postbezorgers

in de zomer van 1999 startte Sandd (sort and deliver). Sandd vind zijn oorsprong in de liberalisering van de postmarkt. Een eerste stap naar volledige liberalisering van de nationale postmarkten is gezet in 1997. Toen hebben de lidstaten van de Europese Unie de Europese Postrichtlijn uit 1997 (97/67/EG) doorgevoerd. De nationale postbedrijven kregen daarbij een aantal verplichtingen opgelegd wat betreft hun dienstverlening. Daar stond voor deze bedrijven een monopolie op een deel van de postmarkt tegenover.

Een frankeeraanduiding wordt door Sandd niet verplicht gesteld. Gebruik van een frankeeraanduiding waarin de naam ‘TPG Post’ of ‘PTT Post’ staat is echter niet mogelijk. Er kan wel een eigen “bedrijfs”-zegel worden gebruikt. Voorwaarde is wel dat hier geen geldbedrag, ‘Nederland’ en/of een beeltenis van de Koningin op staat.

Nationale AttentieZegels 17-maart 2003 werden 5 nieuwe AttentieZegels uitgegeven. TPG Post gebruikte ze ondermeer zelf op een mailing om het verzamelen van Prestige boekjes aan te prijzen. De zegels bevatten 4 maal een afbeelding van een lelie (rood, paars, geel en blauw) en een afbeelding van een gestilleerde walvis. De prijs is intussen lichtelijk verhoogd: "Extra attentiewaarde voor nog geen € 0,02 Naast het gebruikelijke, lage partijenposttarief betaalt u per AttentieZegel slechts 1,8 eurocent. Weinig geld voor veel aandacht! " (Aldus TPG Post website) Je kunt er wel grote poststukken mee versturen: "Maten, gewichten en aantallen Een binnenlandse poststuk met AttentieZegel mag niet meer wegen dan 3 kilo. Het minimum formaat is 14x9 cm. Het maximum formaat 38x26,5x3,2 cm. Voor kaarten geldt een maximum van 23,5x16,2 cm. Een zending met uw AttentieZegel telt minimaal 250 stuks."

BedrijvenZegel wordt MerkZegel

Ondanks de goede voornemens duurde het tot 2004 tot volgende (derde) "BedrijvenZegel" verschijnt. Dit was voor het Koninklijke Theater Carré in Amsterdam. Hoofdsponsor Koninklijke TPG Post schenkt ter ere van de heropening van Koninklijk Theater Carré in Amsterdam op maandag 15 november deze zegel. Tevens werd de naam "Bedrijvenpostzegel" gewijzigd in "MerkZegel". De markt is blijkbaar niet zo groot voor deze zegels.

TPG Post omschrijft het als volgt:

"Een postzegel naar eigen ontwerp
Uw eigen zegel ontwerpen. Met een logo, nieuw productmerk of reclameslogan. Communiceren op de vierkante millimeter. En dat is niet alleen mooi, het wérkt nog ook.

Nog meer succes met uw mailing
Opvallen tussen de grijze massa, daar gaat het om bij een mailing. Een voorwaarde voor succes. Met een MerkZegel is aandacht gegarandeerd. "

De prijs zal er wel naarzijn, want is alleen op aanvraag beschikbaar.

Internationale AttentieWaarde

Na het uitkomen van de nationale AttentieZegels introduceert TPG Post op 1 december 2004 nu ook een internationale AttentieZegel. Deze zegel geeft een persoonlijk tintje aan internationale postzendingen. De eerste internationale AttentieZegel bevat een afbeelding van een waterlelie.

Zover ik weet is TPG Post is het enige land dat een internationale AttentieZegel aanbiedt.

De internationale AttentieZegel kenmerkt zich door een waterlelie in het midden van de zegel. Hiervoor is, volgens de TPG Post informatie, gekozen omdat een waterlelie wereldwijd bekend staat. De zegel is ontworpen door Sybren Kuiper van Dietwee ontwerpers te Utrecht. De zegel heeft een afmeting van 36 bij 25 mm en wordt gedrukt in de kleuren: geel, magenta, cyaan en zwart. De oplage bedraagt 4.225.000 en wordt uitgegeven op rollen van 5.000 en 10.000 zegels.

Voor een buitenlandse poststuk geldt een maximum van 2 kilo, maar er geldt geen minimum partijgrootte.

Persoonlijke AttentieZegels of DM-Zegels of... Eind 2005 zijn de zogenaamde persoonlijke AttentieZegels verschenen, ook wel DM-Zegels. (Ze worden trouwens door de filatelistische service Serie Port Betaald 2005 genoemd. TPG Post weet blijkbaar niet zo goed weg met de naam). Een bedrijf kan zijn eigen foto's in de kaders plaatsen. Deze dierenfoto's zijn de standaard van TPG Post. De website omschrijft het als volgt: "Uw eigen zegel spreekt voor zich TPG Post heeft iets nieuws: Uw DM-zegel. Deze zegel is speciaal voor uw partijenpost. U profiteert van het voordelige port betaald-tarief, maar u geeft uw mailing wél een persoonlijk tintje. U bepaalt namelijk zelf het ontwerp van de zegel. Post van u en niemand anders Het beeld op Uw DM-zegel bepaalt en ontwerpt u zelf. Kan het nog persoonlijker? Bijzonder geschikt voor een introductie-actie, presentatie van uw logo, de viering van uw jubileum, noem maar op." De prijs is natuurlijk wel wat hoger: "Prijs U kunt Uw DM-zegel bestellen bij een oplage vanaf 10.000 stuks. 10.000 - 20.000 zegels 10 cent per zegel* 20.000 - 50.000 zegels 7 cent per zegel* 50.000 - 100.000 zegels 5 cent per zegel* 100.000 - 200.000 zegels 4 cent per zegel 200.000 - 500.000 zegels 3,5 cent per zegel * Onder de 100.000 zegels wordt € 275,- voor opstartkosten in rekening gebracht. Alle prijzen zijn exclusief BTW." Tenslotte de afstempeling: "Afstempeling zegels U kunt ervoor kiezen de zegels af te laten stempelen door uw mailinghouse of door TPG Post (kosten 1,8 cent per zegel). U kunt natuurlijk ook de zegels zelf afstempelen. Hieronder staat een link naar het bestelformulier om de speciale TPG Post rondstempel te bestellen." Ik ben benieuwd of al die extra kosten ook bijzondere stempelvlaggen gaan opleveren.

Een duur kerstfeest?

Er zijn altijd bedrijven die moeten bezuinigen, zeker zo rond Kerstmis. Een eurocent per kerstkaart levert bij 1000 kerstkaarten toch al gauw €10 op. De andere besparing zit op de stempelvlag. Al sinds 2002 is de naam TPG Post in gebruik en mag de aanduiding PTTPost niet meer worden gebruikt. Zo'n stempelvlagwijziging uitsparen levert toch al gauw enige tientallen euro's op. (Binnenkort kunnen ze ook nog op de wijziging naar oranje inkt en de naam TNT Post gaan besparen)

Een nieuw jaar, nieuwe kansen

In de Europese Unie wordt al sinds 1989 gesproken over harmonisering en liberalisering van de Europese postmarkt. Deze discussies hebben geleid tot een Europese Richtlijn voor post van 1998. Deze werd in 2002 gewijzigd. De richtlijn heeft helaas niet geleid tot een dwingend tijdspad voor (spoedige) volledige liberalisering. De belangrijkste wijziging in 2002 was dat de deelmarkt die voorbehouden mag worden (de maximum gewichtsgrens voor het monopolie), moest worden verlaagd tot 100 gram en wel per 1 januari 2003. In Nederland geldt deze 100 gram grens overigens al sinds 1 juni 2000, toen een nieuwe Postwet in werking trad. Verder stelt de richtlijn dat per 1 januari 2006 het niveau moet zijn teruggebracht tot 50 gram. Je zou dus denken dat brieven (gesloten tot 50 gram) nog tot het monopolie van TPG Post zouden horen. Echter vandaag ontving ik een brief, minder dan 20 gram, met opgedrukt vignet en met als inhoud alleen een referentie naar www.hetbestbewaardegeheim.nl. Dit blijkt een advertentiesite van Seat te zijn. Deze brief was onderdeel van een levering van Selektmail. Zij lopen dus vooruit op de komende liberalisatie.

TPG wordt TNT

Koninklijke TPG Post heet per 16 oktober Koninklijke TNT Post. Op xx oktober 2006 ontving ik de eerste port betaald embleem dat de nieuwe naam bevatte.Langszaam, maar zeker zullen de oude TPG emblemen worden vervangen. (Zie hierboven).

Nieuwe aanduiding Port Betaald Onze naamswijziging heeft gevolgen voor de Port Betaald-aanduiding. Verstuurt u Partijenpost, Port Betaald Gemengd en/of Mixpost? Dan verzoeken we u de nieuwe TNT Post Port Betaald-aanduiding te gebruiken. Deze kunt u eenvoudig downloaden in verschillende bestandsformaten. Voorraden enveloppen met de oude TPG Post Port Betaald-aanduiding kunt u natuurlijk eerst gewoon opmaken. Hieraan is geen deadline verbonden. Twee varianten De nieuwe TNT Post Port Betaald-aanduiding is er in twee varianten. Variant A heeft de voorkeur, variant B is het alternatief. Beide varianten hebben drie versies: voor nationale post, voor internationale post en voor zowel nationale als internationale post. Variant A: voorkeursvariant Voor nationaal en internationaal gebruik Voor nationaal gebruik Voor internationaal gebruik Variant B: alternatief Voor nationaal en internationaal gebruik Voor nationaal gebruik Voor internationaal gebruik bron: TNT Post website (http://www.tntpost.nl/zakelijk/actueel2006/naamswijziging/port-betaald.aspx)

En een eerste afstempeling.

Op 20 oktober 2006 ontving ik de eerste Nationale AttentieZegel afgestempeld met het TNT logo.

Laatste wijziging : 20 oktober 2006 (©Copyright 1999-2006 by Hans Hilte)